Khu cũ[1]

20 Sep 2020

[1] Truyện này mình vừa viết vừa post, vừa chỉnh sửa…

1.

Mụ Thấn người béo lẳn, mặt đỏ pừng pừng, mụ xềnh xệch lôi lão Thông đang co quắp như con dế từ trong nhà ra sân. Mụ đặt lão lên bể nước, cắp đầu lão vào nách rồi đấm như giã giò, vừa đấm vừa chửi:

Lão Thông sau mỗi cú xuống đòn của vợ, lại “hự”. Chịu đòn được một lúc, lão bắt đầu la:

Đánh lão Thông xong, mụ Thấn quát:

Thế rồi mụ đi quanh xóm, mụ bắt đầu chửi:

Nhà mình ở tầng hai của khu nhà tầng. Thằng Bách con mụ Thấn ngay từ lúc mẹ nó đi chợ về đã tót lên nhà mình lánh. Mình với thằng Bách mở hé cửa sổ, ngó xuống.

Mụ Thấn vẫn đang đi chửi, tới vòng này đã là vòng thứ ba.

Mụ Thấn vẫn tiếp tục đi chửi, nhưng giờ chuyện cái chăn bị rẩy mắm tôm đã nhạt, mụ chuyển đề tài, mụ chửi cái đứa nào ỉa bậy. Mấy con chó quanh khu chạy theo mụ Thấn bắt được hơi cứt, thỉnh thoảng xồ lại dúi mũi vào dép mụ, ngửi ngửi.

Mình nói với thằng Bách:


Một vài năm trước khi xóa bao cấp, vẫn còn chế độ phân nhà, nhà mình được phân một căn hộ tầng ba ở một khu năm tầng. Mình sống ở đây một quãng thời gian khoảng sáu bảy năm.

Căn nhà năm tầng này được xây những năm tám mươi. Người về đây ở toàn là cán bộ. Căn nhà nằm trên bãi đất cạnh một xóm nhỏ có khoảng ba chục hộ dân vốn đã ở đây từ xưa. Ba chục hộ này đa phần là dân lao động, làm nghề tự do. Từ khi có căn nhà tầng, những hộ trong xóm được gọi là khu dưới, để phân biệt với các hộ ở nhà tầng là khu trên.

Hồi mới dọn về đây, mình và bọn trẻ con khu trên đánh nhau với lũ trẻ con khu dưới mấy chục trận, rồi mới chơi với nhau.

Nhà mụ Thấn ở khu dưới. Mụ Thấn bán cá ngoài chợ. Lão Thông chồng mụ Thấn là công nhân về nghỉ mất sức. Từ hồi lão Thông bị di tinh, mụ Thấn phát bệnh chửi.

Cứ hàng sáng mụ Thần ra sân chửi, tầm nửa tiếng. Mụ chửi không vấp, chửi như tụng kinh. Chửi xong mụ mới đi chợ. Mọi người trong khu gọi bài chửi này của mụ Thấn là chửi chào cờ.

Mụ Thấn chửi chồng, chửi con, chửi hàng xóm, chửi phường, chửi mấy cô vệ sinh môi trường hôm qua hót rác không sạch, chửi gã nào đó đi xe máy về khuya, làm ồn v. v. Cái lối chửi này giống kiểu điểm tin, cập nhật và tỉ mỉ. Chuyện lão Thông bị di tinh, cũng do mụ Thấn lôi ra chửi, mọi người mới biết.

Mụ Thấn chửi cứ chửi, hàng xóm để ngoài tai. Nhà nào trong khu chẳng may là nạn nhân của mụ cũng chẳng rỗi hơi chửi lại, bởi ai cũng nghĩ hôm nay mụ chửi nhà mình, mai mụ chửi sang nhà khác, so ra nhà mình chẳng lỗ. Có thiệt hại tinh thần một chút thật, nhưng dù sao nó cũng được chia bình quân.

Ở ngoài chợ, hôm nào bán hết cá mà còn rỗi, mụ Thấn ngồi nán, chửi một lát, rồi mới về. Có lần mấy thằng tây đi ngang, gặp khi mụ Thấn đang chửi, hai tay mụ lúc vỗ vào nhau bộp bộp như đánh phách, lúc lại vung vẩy như vỗ gió chém trời. Bọn tây đứng lại xem, chúng nó khoái, lôi máy ảnh ra chụp. Đầu những năm chín mươi tây sang đây chưa nhiều, bộ dạng mấy thằng này có lẽ như cách gọi bây giờ là tây du lịch bụi, tây ba lô.

Thấy bọn tây giơ máy ảnh chụp, mụ Thấn liền giạng chân, vỗ háng, réo: “Tổ cha thằng Liên Xô, tổ cha thằng Liên Xô…”

Mới thoát bao cấp vài năm, Liên Xô vừa tan rã. Mấy chục năm gắn bó với Liên Xô, “tội vạ đâu Liên Xô chịu”, nên trong quan niệm của nhiều người mình chứ chả riêng mụ Thấn, cứ tây tức là Liên Xô.

Tuy miệng chửi, nhưng mặt mụ Thấn lại tươi cười. Có lẽ mụ cũng khoái vì lần này mình chửi có khán giả, mà là Liên Xô chứ chả đùa!

Lão Thông bố thằng Bách người lẻo khẻo và đần, mình đương nhiên chả coi ra gì. Mụ Thấn to béo, nặc nô mình cũng chẳng sợ. Mình bảo với thằng Bách:

Thằng Bách bảo:


Khu mình bầu tổ trưởng tổ dân phố mới, có ông Xích và ông Cứ.

Ông Xích người khu trên, nhà tầng một, trước là cán bộ công ty xe điện, nay về hưu. Ông Cứ ở khu dưới, nhà có cửa hàng buôn bán sửa chữa đồng hồ.

Hồi căn nhà tầng chưa xây, hơn ba chục hộ khu dưới là một tổ dân phố, ông Cứ làm tổ trưởng. Căn nhà tầng xây lên, số hộ ở tổ này từ hơn ba chục thành bảy chục. Nhưng ông Cứ vẫn làm tổ trưởng.

Ông Xích chuyển về căn nhà tầng một thời gian, ông liền đi vận động các hộ khu trên ủng hộ mình làm tổ trưởng tổ dân phố, thay ông Cứ. Ông Xích nói: “Hồi trước chưa có khu nhà mình, dân ở đây toàn bọn ngu, nên cái lão Cứ mới làm được tổ trưởng. Chứ lão này trình độ may ra hết lớp bốn, lại không phải đảng viên, không thể để lão ấy cai trị cả khu cán bộ nhà mình được!”

Ông Xích đi vận động từng nhà, bà Vân Đểnh vợ ông đi theo vận động cùng chồng. Đến mỗi nhà bà biếu một túi giấy báo gói nửa lạng chè Phú Thọ. Nhà nào không nhận, bà vẫn để lại.

Bà Vân Đểnh tên trong lý lịch là Đặng Thị Đểnh. Đi làm, bà thấy cái tên Đặng Thị Đểnh nó không sang, phát âm thì lổng chổng, nên thêm vào chữ Vân làm đệm. Hồi đầu người trong khu ai gọi là bà Đểnh, bà không đáp, phải gọi đầy đủ tên là Vân Đểnh bà mới nói chuyện. Tuy về hưu, nhưng bà Vân Đểnh thích đi họp. Ở khu phố có cuộc họp nào bà cũng tham gia, phát biểu hăng và hùng hồn.

Gặp mẹ mình ở cầu thang, bà Vân Đểnh thầm thì: “Làm anh cán bộ ở địa phương nói gì thì nói, cái thành phần là rất quan trọng, như tôi và ông Xích đều là thành phần cơ bản, lý lịch cực sạch, ba đời toàn bần cố nông, đi làm thì là cán bộ nhà nước chứ không phải loại tiểu thương như cái nhà lão Cứ!” Bà Vân Đểnh đi, mẹ mình bảo: “Đểnh hâm.”

Hôm bầu tổ trưởng, có sáu bảy người khu trên bầu ông Xích, còn người khu dưới tất cả đều bầu ông Cứ. Kết quả ông Cứ tiếp tục làm tổ trưởng. Các gia đình ở hai khu nhất trí lập thêm chức tổ phó, do ông Xích làm.

Bà Vân Đểnh rất cay, bà bảo những kẻ uống chè của bà là bọn xỏ lá, lập trường như cứt, bà mà là nhà nước thì bà xét lại lý lịch hết những kẻ này. Nhưng vài hôm sau bà nói: “Ông Xích nhà tôi tuy là tổ phó, nhưng kiêm nhiệm cả phụ trách an ninh, nên thật ra còn nhiều quyền hơn ông Cứ”.

Tối tối người ta thấy ông Xích cầm cái dùi cui gỗ ra căn chòi ở trụ sở ủy ban ngồi đánh bài với mấy anh dân phòng.

Hôm mụ Thấn chửi tây ngoài chợ bà Vân Đểnh chứng kiến. Họp tổ dân phố, có mặt lão Thông, ông Xích liền đem chuyện này ra trong cuộc họp. Ông Xích phê bình mụ Thấn chửi người nước ngoài, làm ảnh hưởng tới đường lối đổi mới là Việt Nam giờ chơi hết với tất cả các nước.

Có một chị khu dưới cũng ở ngoài chợ hôm ấy, nói:

Ông Xích bảo:

Bà Vân Đểnh góp thêm:

Ở dưới có người nói:

Lại có người khác nói:

Ông Xích quay sang lão Thông nói:

Lão Thông từ đầu buổi đến giờ ai nói gì cũng mặc, lão đang mải thông cái nõ điếu của mấy anh dân phòng. Giờ nghe nhắc đến tên, lão ngước lên bảo:

Ông Cứ vẫn ngồi im nghe mọi người bàn tán, giờ mới thủng thẳng:

Bà Vân Đểnh giãy nảy:

Cuộc họp giải tán.

Sáng hôm sau, mụ Thấn đột nhiên ra sân chửi sớm và dài hơn thường lệ, mụ réo:

Tận mấy tuần sau, sáng nào mụ Thấn cũng dành thời gian chửi bần nông và hội phụ nữ. Bà Vân Đểnh mấy lần đã định lao ra ăn thua với mụ Thấn. Ông Xích bèn khóa trái cửa lại, rồi ngồi trong nhà bật đài thật to.

- Đinh Vũ Hoàng Nguyên -